Hulajnogi elektryczne: nowe regulacje prawne i zasady korzystania

Od czwartku, aby jeździć hulajnogami elektrycznymi, musimy mieć ukończone 18 lat lub posiadać odpowiednie uprawnienia. Dotyczy to zarówno urządzeń prywatnych, jak i współdzielonych.
Od czwartku, aby jeździć hulajnogami elektrycznymi, musimy mieć ukończone 18 lat lub posiadać odpowiednie uprawnienia. Dotyczy to zarówno urządzeń prywatnych, jak i współdzielonych. fot. Krzysztof Koprowski/Trojmiasto.pl

W czwartek, 20 maja, wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące hulajnóg elektrycznych, urządzeń transportu osobistego i urządzeń wspomagających ruch. Ich użytkownicy będą poruszali się przede wszystkim drogami rowerowymi lub jezdnią. Wiele zapisów nowego prawa całkowicie pomija uwarunkowania techniczne pojazdów, zmuszając ich użytkowników do niebezpiecznych zachowań na drodze.



Jak oceniasz nowe przepisy w odniesieniu do hulajnóg elektrycznych?

Zobacz wyniki (374)
Prace nad ustawą regulującą poruszanie się urządzeniami transportu osobistego, w tym hulajnóg elektrycznych, trwały od 2018 r., w trakcie których dokonywano wielokrotnie zmian w projekcie dokumentu.

Ostateczne brzmienie ustawy, której przepisy wchodzą w życie od czwartku, 20 maja, można określić jako zlepek różnych pomysłów, które jeszcze bardziej komplikują prawo o ruchu drogowym.

Trzy nowe rodzaje konstrukcji transportu osobistego



Do ostatecznego brzmienia ustawy nie wprowadzono zgodnie z pierwotnymi założeniami jednego szerokiego pojęcia "Urządzenia Transportu Osobistego", lecz dokonano podziału aż na trzy rodzaje konstrukcji:
  • Hulajnogę elektryczną, która w myśl ustawy jest "pojazdem napędzanym elektrycznie, dwuosiowym, z kierownicą, bez siedzenia i pedałów, konstrukcyjnie przeznaczonymi do poruszania się wyłącznie przez kierującego znajdującego się na tym pojeździe".
  • Urządzenie transportu osobistego (w skrócie UTO), będące "pojazdem napędzanym elektrycznie, z wyłączeniem hulajnogi elektrycznej, bez siedzenia i pedałów, konstrukcyjnie przeznaczonym do poruszania się wyłącznie przez kierującego znajdującego się na tym pojeździe" - w zamyśle ustawodawcy są to np. elektryczne monocykle, deskorolki z napędem elektrycznym czy konstrukcje samopoziomujące typu segway.
  • Urządzenie wspomagające ruch, czyli "urządzenie lub sprzęt sportowo-rekreacyjny, przeznaczony do poruszania się osoby w pozycji stojącej, napędzane siłą mięśni" - to m.in. hulajnogi czy deskorolki pozbawione silników, ale także rolki czy wrotki.

Rodzaje urządzeń przewidziane w ustawie.
Rodzaje urządzeń przewidziane w ustawie. mat. Ministerstwo Infrastruktury

Osobne zasady poruszania się dla każdego rodzaju konstrukcji



Wobec każdej z tych konstrukcji wprowadzono osobne zasady poruszania się:
  • W zakresie hulajnóg elektrycznych: użytkownik zobowiązany jest korzystać z całej dostępnej infrastruktury rowerowej (wydzielone drogi rowerowe, pasy rowerowe oraz śluzy i przejazdy) lub w razie jej braku powinien jeździć po chodniku pod warunkiem, że na przyległej jezdni maksymalną prędkość ustalono powyżej 30 km/h. Przy niższym limicie prędkości musi wjechać na jezdnię i poruszać się nią podobnie jak rowerem, czyli zgodnie z zasadami ruchu prawostronnego oraz stosując się do pozostałych przepisów ruchu drogowego.
  • W zakresie urządzeń transportu osobistego: niedopuszczalna jest jazda po jezdni niezależnie od ustalonych na niej limitów prędkości. Jeżeli brakuje wydzielonej infrastruktury rowerowej, użytkownik UTO musi poruszać się chodnikiem.
  • W zakresie urządzeń wspomagających ruch: użytkownik jest zobowiązany do korzystania z chodnika lub drogi dla rowerów. Podobnie jak w przypadku UTO, niedozwolone jest korzystanie z jezdni niezależnie od limitów prędkości. W przeciwieństwie do pozostałych konstrukcji, tutaj użytkownik nie musi sygnalizować manewrów (o tym dalej w tekście).

Skrócona definicja każdego rodzaju urządzenia przewidzianego w ustawie.
Skrócona definicja każdego rodzaju urządzenia przewidzianego w ustawie. mat. Ministerstwo Infrastruktury

Po chodniku z prędkością pieszego, bez hulajnóg na wsiach



Warto nadmienić, że w przypadku wszystkich kategorii jazda po chodniku powinna odbywać się z "prędkością zbliżoną do prędkości pieszego" z poszanowaniem pierwszeństwa pieszego i przy nieutrudnianiu jemu ruchu.

Ustawodawca całkowicie pominął kwestie poruszania się hulajnogami oraz UTO w miejscach, gdzie wzdłuż jezdni brakuje chodników, a jednocześnie maksymalna prędkość jest wyższa niż 50 km/h.

To oznacza niemal całkowite wyeliminowanie tych pojazdów z użytku przede wszystkim na terenach wiejskich, gdzie z racji braku lub ograniczonych usług transportu zbiorowego były chętnie wykorzystywane przy dojazdach lokalnymi drogami bez chodników do szkół czy miejsc zatrudnienia.

Według zapisów ustawy po tej kostce obowiązkowo poruszać się musi użytkownik hulajnogi, a w razie potrzeby ma jedną ręką sygnalizować zamiar wykonania manewru.
Według zapisów ustawy po tej kostce obowiązkowo poruszać się musi użytkownik hulajnogi, a w razie potrzeby ma jedną ręką sygnalizować zamiar wykonania manewru. fot. Krzysztof Koprowski/Trojmiasto.pl

Hulajnogą po kostce brukowej z jedną ręką na kierownicy



Autorzy ustawy nie pochylili się nad problematyką nawierzchni jezdni w miejscach, gdzie na ogół obowiązuje ograniczenie do 30 km/h, czyli w obszarach staromiejskich z brukowanymi ulicami. Jazda po takiej jezdni hulajnogą jest często niemożliwa.

Ponadto w ustawie w stosunku do hulajnóg elektrycznych i UTO wprowadzono obowiązek sygnalizowania wykonywania manewrów kierunkowskazami lub ręką.

Ponieważ niemal każda hulajnoga oraz UTO są pozbawione dodatkowych świateł, użytkownik hulajnogi będzie musiał wybierać między łamaniem prawa i utrzymaniem stabilności a kierowaniem pojazdem tylko jedną ręką, co w połączeniu zwłaszcza z brukowaną nawierzchnią będzie obarczone bardzo wysokim ryzykiem wywrócenia się.

Dodajmy, że w toku prac nad ustawą pojawił się postulat dopuszczenia sygnalizowania manewrów także nogą, co jednak zostało odrzucone przez autorów dokumentu.

Niezbędne uprawnienia do kierowania hulajnogami elektrycznymi i UTO.
Niezbędne uprawnienia do kierowania hulajnogami elektrycznymi i UTO. mat. Ministerstwo Infrastruktury

Uprawnienia lub pełnoletność, pierwszeństwo przed autami



Korzystanie hulajnóg elektrycznych i UTO do ukończenia 18. roku życia będzie wymagało wyrobienia karty rowerowej lub prawa jazdy (kategorie AM, A1, B1 lub T), zaś dzieci do lat 10 będą miały całkowity zakaz poruszania się nimi nawet pod opieką osoby dorosłej (wyjątek stanowi strefa zamieszkania i nadzór dorosłego). Powyżej 18. roku życia do jazdy hulajnogą elektryczną i UTO nie będą wymagane żadne uprawnienia.

W zakresie urządzeń wspomagających ruch nie zawarto żadnych obostrzeń wiekowych i obowiązku posiadania karty rowerowej czy prawa jazdy.

Jadąc samochodem, pamiętajmy, że użytkownicy wszystkich trzech kategorii z mocy ustawy zyskali wzorem rowerzystów pierwszeństwo przed autami na przejazdach rowerowych.

Najważniejsze zakazy obowiązujące użytkowników.
Najważniejsze zakazy obowiązujące użytkowników. mat. Ministerstwo Infrastruktury

Bez żadnego bagażu, jedna osoba na jednym urządzeniu



Na wszystkich urządzeniach zabroniono przewożenia ładunków, choć na rynku są dostępne koszyki lub inne akcesoria do transportu niewielkiego bagażu. Niedopuszczalna jest także jazda więcej niż jednej osoby (w tym dzieci z dorosłymi) czy zwierząt.

We dwójkę na hulajnodze. Nielegalnie i niebezpiecznie.


Czytaj też:

Na hulajnodze tylko w pojedynkę. Co grozi za jazdę w dwie osoby?



Parkowanie w wyznaczonym miejscu lub z dala od jezdni



W ustawie określono zasady parkowania hulajnóg elektrycznych i UTO - na chodniku "w miejscu do tego przeznaczonym" lub jak najbliżej zewnętrznej krawędzi chodnika najbardziej oddalonej od jezdni oraz równolegle do tej krawędzi (czytaj: np. wzdłuż ścian budynków) z zachowaniem przejścia 1,5 m dla pieszego.

Ustawodawca określił opłaty za usunięcie nieprawidłowo zaparkowanej hulajnogi lub UTO na poziomie 123 zł plus 23 zł za każdą dobę przechowywania.

Hulajnogi i UTO będzie można parkować wzdłuż krawędzi chodniku z dala od jezdni. Hulajnogi na zdjęciu powinny być zatem ustawione wzdłuż ściany budynku.
Hulajnogi i UTO będzie można parkować wzdłuż krawędzi chodniku z dala od jezdni. Hulajnogi na zdjęciu powinny być zatem ustawione wzdłuż ściany budynku. fot. Krzysztof Koprowski/Trojmiasto.pl
O ile w przypadku hulajnóg współdzielonych wskazanie ich właściciela nie będzie problematyczne, to w zakresie prywatnych urządzeń - pozbawionych tablic rejestracyjnych - pozostanie praktycznie niemożliwe.

Nieprawidłowe parkowanie oceni policja i straż miejska



Co więcej, zdefiniowanie hulajnóg elektrycznych oraz UTO z mocy ustawy jako pojazdy (niesilnikowe) sprawia, że od teraz przestrzeganiem prawidłowego parkowania będą mogły zająć się wyłącznie policja oraz straż miejska, które już teraz nie są w stanie okiełznać chaosu w parkowaniu samochodów.

Zarządca drogi nie będzie mógł zatem naliczać opłat za nielegalne zajęcie pasa drogowego przez właściciela wypożyczalni hulajnóg elektrycznych. Taką interpretację próbowała wprowadzić Warszawa, próbując zdyscyplinować operatorów do rozsądnego rozstawiania hulajnóg (dotychczas prywatnych urządzeń - przedmiotów, od czwartku już pojazdów służących do transportu) na chodnikach.

Czytaj też:

Koniec pobłażania użytkownikom hulajnóg w Sopocie



Zarządcy dróg będą mogli wyznaczać miejsca do legalnego zaparkowania hulajnóg. Od  kilku miesięcy takie rozwiązanie wprowadzane jest na ulicach Gdańska i Sopotu.
Zarządcy dróg będą mogli wyznaczać miejsca do legalnego zaparkowania hulajnóg. Od kilku miesięcy takie rozwiązanie wprowadzane jest na ulicach Gdańska i Sopotu. fot. Krzysztof Koprowski/Trojmiasto.pl

Hulajnogą elektryczną nie szybciej niż 20 km/h



W ustawie nie ma też żadnych podstaw prawnych do narzucania operatorom hulajnóg współdzielonych limitów prędkości. Taka decyzja może być podjęta wyłącznie na zasadzie dobrowolnego porozumienia samorządu z właścicielem firmy.

Ustawa określiła natomiast maksymalny limit prędkości 20 km/h w odniesieniu do wszystkich nowych urządzeń wprowadzonych do sprzedaży po 1 stycznia 2022 r.

Ustawodawca nie przewidział sytuacji braku chodnika i jednocześnie dopuszczalnej prędkości na drodze wyższej niż 30 km/h.
Ustawodawca nie przewidział sytuacji braku chodnika i jednocześnie dopuszczalnej prędkości na drodze wyższej niż 30 km/h. mat. Ministerstwo Infrastruktury

Hulajnoga to pojazd, ale nie będzie nowych znaków



Zdefiniowanie hulajnóg elektrycznych i UTO jako pojazdy oznacza zakaz prowadzenia ich pod wpływem alkoholu i środków odurzających. Dotychczas ich użytkownicy byli pieszymi, a więc nie było podstaw do ich karania w tym zakresie. Ten sam zapis o używkach zawarto również w odniesieniu do urządzeń wspomagających ruch.

Przy okazji przyjęcia ustawy nie dokonano żadnych zmian w rozporządzeniu dotyczącym znaków i sygnałów drogowych. Na ten moment nie ma zatem odpowiedników znaków B-9 (zakaz wjazdu rowerów) czy C-13 (droga dla rowerów) obowiązujących wyłącznie użytkowników hulajnóg, UTO i urządzeń wspomagającymi ruch.

Czytaj też:

Zakaz dla hulajnóg, rowerów i deskorolek na deptaku na Żabiance



Ustawa nie przewiduje innych nowych środków transportu



W ustawie pominięto kilka innych konstrukcji dostępnych na rynku, które nie mieszczą się w żadnej kategorii. W dokumencie nie odnajdziemy zapisów odnoszących się m.in. do hulajnóg z siodełkami, a często także z niewielkimi koszykami na zakupy. Zgodnie z ustawą na wszystkich pojazdach musimy utrzymywać pozycję stojącą bez możliwości transportu jakiegokolwiek bagażu.

W przypadku zyskujących na popularności hybryd roweru z hulajnogą (ang. kickbike), czyli szerokiego podestu połączonego dużymi kołami, potraktowano je jako urządzenie wspomagające ruch, a tym samym uniemożliwiono korzystanie z dróg bez chodników, choć parametry techniczne i jezdne tych urządzeń są zbliżone do rowerów.

W Senacie bezskutecznie próbowano naprawić błędy ustawy



Za przyjęciem ustawy w takim brzmieniu jak przedstawiono w artykule głosowało w Sejmie 414 posłów, przeciw było 15, zaś 25 wstrzymało się od głosu.

Wcześniej w Senacie próbowano m.in. dopuścić jazdę hulajnogami i UTO po drogach z limitem prędkości powyżej 30 km/h, gdy brakuje chodnika i drogi rowerowej oraz zezwolić zarządcom dróg na przeparkowanie hulajnóg współdzielonych, wyłączenie z poziomu aplikacji alarmów przeciwkradzieżowych i traktowania ich jako rzeczy znalezione. Te poprawki nie znalazły jednak poparcia w Sejmie.

Prezydent Andrzej Duda ustawę przyjętą przez Sejm 30 marca 2021 r. podpisał 14 kwietnia. Vacatio legis ustalono na 30 dni, zaś w Dzienniku Ustaw opublikowano 19 kwietnia. Nowe przepisy nabierają zatem pełnej mocy prawnej z dniem 20 maja 2021 r.

Hulajnogi współdzielone. Jak z nich korzystać? Materiał z września.

Opinie wybrane


wszystkie opinie (134)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najnowsze

więcej artykułów »

Ogłoszenia polecane

Wydarzenia

Mikołaje na Motocyklach
Mikołaje na Motocyklach
zlot
gru 5
niedziela, g. 10:00
Gdańsk, Polsat Plus Arena Gdańsk
II urodziny SM Poland - Świąteczne spotkanie
II urodziny SM Poland - Świąteczne...
zlot
gru 10
piątek, g. 18:00
Gdańsk, Polsat Plus Arena Gdańsk

Sprawdź się

Sprawdź się

Co oznacza skrót KM?